Polska nadal wyłączona z paktu migracyjnego? Bruksela szykuje decyzję

Unijny pakt migracji i azylu, który zaczął być stosowany w czerwcu 2026 roku, ponownie staje się przedmiotem dyskusji. Wszystko za sprawą zbliżającej się publikacji raportu Komisji Europejskiej dotyczącego sytuacji migracyjnej w poszczególnych państwach członkowskich.

Dokument będzie miał szczególne znaczenie dla Polski, która obecnie korzysta ze zwolnienia z udziału w unijnym mechanizmie solidarnościowym. Od najnowszej oceny Brukseli zależy, czy podobne rozwiązanie będzie obowiązywało również w przyszłym roku.

Jak wynika z ustaleń money.pl, polski rząd jest przekonany, że istnieją podstawy do utrzymania dotychczasowego statusu.

Polska czeka na decyzję Brukseli. Wiceminister: Ocena powinna pozostać bez zmian

W ubiegłorocznym sprawozdaniu Komisja Europejska zaliczyła Polskę do państw zagrożonych presją migracyjną, a także do krajów stojących w obliczu znaczącej sytuacji migracyjnej. Taka kwalifikacja pozwoliła Warszawie skorzystać ze zwolnienia z obowiązków związanych z udziałem w mechanizmie solidarnościowym w 2026 roku.

Teraz Bruksela ponownie przeanalizuje sytuację w poszczególnych państwach członkowskich. "Czekamy na tegoroczne sprawozdanie Komisji Europejskiej; treść dokumentu powinniśmy poznać w tym miesiącu" – powiedział w rozmowie z money.pl prof. Maciej Duszczyk, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji. Przedstawiciel resortu podkreślił, że Polska systematycznie przekazuje Komisji Europejskiej informacje dotyczące swojej sytuacji migracyjnej.

"Uważam, że jeśli dotychczasowa metodologia Komisji Europejskiej nie ulegnie zmianie, to ocena Polski również pozostanie taka sama jak dotychczas. Przekazujemy Brukseli na bieżąco odpowiednie dane w tej sprawie i, jeśli zajdzie taka potrzeba, przekażemy następne informacje" – dodał Duszczyk.

Komisja Europejska opóźnia publikację raportu

Zgodnie z przyjętymi zasadami Komisja Europejska powinna przedstawić coroczne sprawozdanie dotyczące migracji do 15 października. Wszystko wskazuje jednak na to, że również w tym roku dokument zostanie opublikowany później. Jak ustalił money.pl, unijni urzędnicy przewidują obecnie przyjęcie raportu pod koniec miesiąca.

"Przyjęcie europejskiego rocznego sprawozdania w sprawie azylu i migracji zaplanowano obecnie na koniec października. Wskazane terminy mają zawsze charakter orientacyjny" – przekazała Komisja Europejska w odpowiedzi dla portalu. Bruksela nie ujawnia na razie, jakie oceny otrzymają poszczególne państwa. "Ponieważ sprawozdanie nie zostało jeszcze przyjęte, nie możemy na tym etapie udzielić dalszych komentarzy" – zaznaczyli przedstawiciele Komisji.

Podobna sytuacja miała miejsce w ubiegłym roku, kiedy publikację dokumentu przesunięto o około dwa tygodnie. Oficjalnie tłumaczono to koniecznością dopracowania pierwszego raportu przygotowywanego według nowych zasad.

Co oznacza pakt migracyjny? Nie tylko relokacja

Unijny pakt migracji i azylu to zestaw przepisów regulujących sposób postępowania wobec migrantów i osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Jednym z jego najważniejszych elementów jest mechanizm obowiązkowej, ale elastycznej solidarności między państwami członkowskimi.Oznacza to, że państwa Unii Europejskiej mają uczestniczyć we wspieraniu krajów znajdujących się pod szczególnie dużą presją migracyjną. Nie muszą jednak robić tego wyłącznie poprzez przyjmowanie migrantów.

Przewidziano różne formy wsparcia, w tym udział w relokacji, wpłaty finansowe oraz pomoc rzeczową, techniczną lub operacyjną.

Wybór sposobu realizacji zobowiązań należy do państw członkowskich w granicach określonych przez unijne przepisy. W 2026 roku uzgodniony mechanizm solidarnościowy obejmuje pulę odpowiadającą 21 tys. relokacji lub alternatywnemu wsparciu. Liczba ta nie oznacza, że dokładnie tyle osób musi zostać fizycznie przeniesionych między państwami